Ver saman við barninum, tá ið tað fer á netið

Tað er gott bæði fyri  tann avvarandi og barnið, at tit saman kanna internetið.

Roynið saman at finna heimasíður, sum eru stuttligar, spennandi og  hóskiligar.

At tit eru saman um upplivingarnar skapar álit, sum ger, at tað ber til at tosa um tað, sum barnið upplivir á netinum - eisini tá ið barnið verður eitt sindur eldri.

Lær barnið at vera varið við at lata persónligar upplýsingar frá sær

Á summum heimasíðum verður biðið um persónligar upplýsingar fyri at veita brúkaranum atgongd til innihald og/ella tænastur.

Tað er sera týdningarmikið, at barnið veit hvussu og nær, tað er rætt at lata persónligar upplýsingar frá sær. Tað er ein góð regla at læra barnið, at um so er, at tað ætlar at lata telefonnummar, adressu ella mynd av sær, so eigur tað at spyrja avvarandi vaksnan til ráðs og siga foreldrunum frá.

Ver hjá, um barnið ætlar sær at hitta onkran, sum tað er komið at kenna á netinum

Internetið er samskiftisamboð. Har tað ber til at skifta orð, at læra onnur at kenna og at finna sær vinir.

Um so er at barnið ætlar sær at hitta onkran, sum tað er komið at kenna á netinum, so er sera umráðandi at hetta verður gjørt í tryggum umhvørvi.

Um barnið fær loyvi til at hitta onkran, sum tey hava lært at kenna á netinum, so er tað fyri trygdina hjá barninum umráðandi, at onkur vaksin ábyrgdarpersónur er saman við tí.

Ikki øll á netinum eru tað, sum tey siga seg vera.

Lær barnið fyrilit - eisini á internetinum

Børn nýta internetið, tá ið tey gera skúlating og til at finna upplýsingar um ymiskt, sum hevur teirra áhuga. Á netinum er ein ørgrynna av upplýsingum um tað, sum kann hava teirra áhuga, men tað er umráðandi at læra tey, at ikki alt, sum er at finna á netinum, er satt.

Lær børnini at hugsa seg væl um, eisini tá ið tey er á internetinum. Lær tey at útvega sær ymsar upplýsingar og lær tey at meta um upplýsingarnar.

Børn eru forvitin - tosa við tey

Børn eru náttúrliga forvitin og fara tí helst, tá ið tey nýta internetið, at koma fram á okkurt, sum kan vera frástoytandi og særandi bæði hjá børnum og vaksnum.

Nýtið slíkt høvið at tosa við barnið um innihaldið í mun til normar og reglur. Barnið lærir á henda hátt sjálvt at taka støðu og bera seg at samsvarandi.

Sig frá upplýsingum og hendingum, sum ikki eru í samsvari við lógina

Tað er umráðandi at taka ábyrgd og siga løgregluni frá um komið verður fram á ólógligar upplýsingar.

Tað er umráðandi fyri at børnini at vita, at tey vaksnu taka ábyrgd, og at tað í truplum støðum ber til at fáa hjálp frá vaksnum ábyrgdarfólki. Børnini læra so eisini at taka ábyrgd.

Tú eigur at melda:

- um onkur í kjatti, telduposti ella aðrastaðni á interneti roynir at lokka børn.

- um onkur í kjatti, telduposti ella aðrastaðni á interneti roynir at hótta ella á annan hevur ónærisligan atburð ímóti børnum.

- barnapornografi.

- uppskriftir til at gera vápn og bumbur

- keyp/søla av vápnum

Tað ber til at siga frá hjá løgregluni.

Virð rættin hjá øðrum

Nógv av tí tilfari, sum tøkt er á internetinum er vart av upphavsrætti. Tað er neyðugt at tosa við børnini og greiða teimum frá viðurskiftum, ið viðvíkja upphavsrætti. Børn kunnu skjótt í ósketni koma at bróta slíkar lógir. Tey kunnu, uttan at hugsa nærri um tað, avrita upphavsvart tilfar, taka niður vardan tónleik ella annað vart tilfar.

Ver móti øðrum, sum tú vilt at onnur skulu vera ímóti tær

Tað er sera umráðandi at bera seg væl at. Á internetinum eru sum alla aðrastaðni reglur fyri atburði.

Tað er lætt at vera dulnevndur í samskifti á interneti. Sum dulnevndur er skjótt at gloyma seg burtur og siga okkurt, sum ongantíð hevði verið sagt andlit til andlits við annað fólk.

Tað er sera umráðandi at børn fata, at tey mugu sýna góðan atburð eisini á netinum og vera ímóti øðrum, sum tey vilja, at onnur skulu vera ímóti  teimum.

Tað ber til at lesa meira um góðan atburð á netinum.

Tosa við barnið um internetið

Tað er munur á tí, sum vaksin og børn gera, tá ið tey eru á netinum.

Vaksin nýta mest internetið, tá ið tey eru til arbeiðis, tá ið tey lesa bløð ella til bankavirksemi og annað líknandi. Børn nýta internetið til onnur endamál.

Ver hjá og fylg við í tí, sum hendir tá ið barnið er á netinum. Bið barnið vísa tær okkurt. Hygg saman við tí, eftir teimum síðum barninum dámar best. Práta um tær.

Internetið er partur av gerandisdegnum hjá børnum og ungum. Práta við tey um tað, sum tey gera. Ver opin, so barnið kann koma til tín, um tað hevur okkurt at siga frá.

Veitst tú lítið ella einki um internetið, so ber til at taka okkurt kvøldskúlaskeið.

Tøknin kann veita yvirlit yvir internetnýtsluna

Tað finnst tøkni, sum kann vísa yvirlit yvir internetnýtsluna hjá barninum.

Tað ber til hjá tær at logga teg á telduna hjá barninum og hyggja eftir, hvar á internetinum barnið hevur verið. Møguleikar eru eisini at leggja inn filtur, sum steðga atgongd til ávísar síður.

Teknisku loysnirnar hava síni lýti og ofta duga børnini at sleppa sær undan teimum. Eisini eigur at vera havt í huga, at barnið kann fata tøknligu loysnirnar sum ágang, og kunnu tær tí verða ein forðan fyri góðum samskifti um internetnýtsluna hjá barninum.