Kunningarskriv frá Landsverki

Viðvíkjandi  ferðtálming á landsvegnum við skúlarnar við Gøtugjógv og í Søldarfirði

Landsverk hevur í samráð við Gøtu kommunu og Runavíkar kommunu arbeitt við at bøta um ferðsluviðurskiftini við skúlarnar við Gøtugjógv og í Søldafirði. Kommunurnar fýlast á, at bilar koyra ov skjótt við skúlarnar, tá ið børnini fara til og frá skúla. Foreldur vísa eisini á, at tey kenna seg ótrygg at lata børnini ferðast yvir um vegin.

Niðanfyri er nevnt, hvørji tiltøk/ætlanir eru um at seta í verk, og grundgevingarnar fyri teimum:

1.      Við Gøtugjógv verða uppsettar tavlur, ið vísa, at ferðin verður sett niður stigvíst frá 80 km/t til 60 km/t áðrenn bygdarskeltini.

2.      Við skúlan við Gøtugjógv og í Søldarfirði verða uppsettar variablar tavlur, ið vísa 30 km/t í tí tíðarskeiðinum, tá ið børnini ferðast millum skúlan og heimið.

Tíðinar, tá ið talvurnar eru tendraðar, verða avtalaðar við avvarðandi skúla og politiið.

Hetta eru  loysnir, sum vit ikki hava roynt í Føroyum enn, men sum danir hava havt góðar royndir við tey seinastu árini. Nevnast kunnu fylgjandi kanningar: 

Ad1

Århus Amt hevur í 5 minni bygdarsamfeløgum, sum eitt pilotprosjekt, sett ferðmarkið niður lokalt frá 80 km/t til 70 km/t. Hetta vísti seg at virka væl. Mátingar vóru gjørdar, áðrenn skeltini vóru sett upp, og 6 mánaðar og 18 mánaðar eftir. Tað vísti seg at geva eitt fall í meðalferðini uppá millum 5,7 –8 km/t, og hjá teimum, sum koyrdu yvir 80 km/t, var eitt fall uppá 31-52% (Sí hjálaga notat).

Ad2 

Í Danmark hava tey seinastu 3 árini brúkt variablar ferðtalvur við skúlar. Hetta hevur givið heilt góð úrslit, og er hetta vorðið nógv útbygt tað seinasta árið. Talan um eina talvu, sum setir hámarksferðina niður frá td. 50 km/t til 30 km/t í tíðarrúminum, tá børnini ferðast til og frá skúla .

Royndir úr Danmark

Í Brovst kommunu í Norðurjyllandi var í mars 2002 ein roynd gjørd við variablum talvum  við skúlan.  Talvurnar vóru uppsettar við ca. 300 m frástøðu, ein undirtalva vísir frástøðuna. Í sambandi við uppsetingina vóru borgararnir kunnaðir við kunningartilfari og gjøgnum lokalbløðini. Umframt at borgararnir vóru bjóðaðir við til eitt vígslutiltak. Tíðirnar, talvurnar eru tendraðar, eru avtalaðar millum Brovst skúla og politiið.

Talvurnar vísa 30 km/t í tíðarskeiðinum 7.30-7.55, 11.10-11.35 og 12.15-12.30;  restina av tíðini er hámarksferðin 50 km/t. Í sambandi við, at projektið var gjøgnumført, vóru eisini gjørdar kanningar áðrenn og aftaná uppsetingina. M.a. vóru spurnarkanningar gjørdar millum børn og foreldur á Brovst Skúla. Eisini vóru gjørdar stopsamrøður vil bilførarar áðrenn uppsetingina og ½ ár aftaná. Síðani er gjørd ein evaluering av, hvørja ávirkan talvurnar hava havt. Komið er til fylgjandi niðurstøðu:

Í tíðarrúminum, tá ið skeltini vóru tendraði, er miðalferðin fallin frá 40 km/t til 32 km/t,  tvs. uml. 20% minking, og 85% av bilunum koyra undir 42 km/t.

Spurnarrundan vísti  m.a., at foreldrini meintu ikki, at 30 km/t var ov lágt; 76% av børnunum, sum fara yvir um vegin, uppliva, at bilarnir koyra við minni ferð enn áðrenn. Færri foreldur síggja í dag tað at fara yvir um  vegin, sum ein trupulleika; fleiri børn koma einsamøll til gongu í skúla.

Stopsamrøðurnar vístu, at biltrafikantar á høvuðsvegnum eru  positivir  yvir fyri projektinum og tí ávirkan, talvurnar hava havt. 80% meina, at 30 km/t er hóskandi ferð í teimum tíðarrúmum, har børn ferðast til og frá skúla. Hetta er eisini galdandi fyri ta tungu ferðsluna.

Við Usserød skúla í Hørsholm vóru í oktober 2003 settar variablar talvur upp.  Talvurnar vísa 40km/t í tíðarskeiðinum 7.30-8.15, 12.50-13.15 og 15.00-16.30 .

Kanningar vístu, at miðalferðin ½ ár eftir uppsetingina fall við 5-7 km/t .

Spurnarkanningarnar millum foreldrini vístu, at 88% av foreldrunum kenna seg tryggari við gonguteigin. Áðrenn talvurnar vóru sett upp, søgdu 73%, at tey høvdu upplivað vandamiklar hendingar við gonguteigin; eftir uppsetingina er hetta fallið til  40% .

Niðurskelting av ferð og tey variablu skeltini verða sett upp í aprí/mai 2006, og verður hetta eitt pilotprosjekt, sum verður fylgt væl við. Ferðkanningar verða gjørdar bæði áðrenn uppsetingina og umleið ½ ár eftir uppsetingina, fyri at staðfesta, hvørja ávirkan hetta tiltak hevur á ferðina gjøgnum bygt øki.

Í sambandi við uppseting av variablum skeltum er eisini ætlanin at gera eina spyrjirundu millum børn og foreldur, bæði áðrenn og eftir uppsetingina, fyri at kanna eftir, um projektið hevur ávirkan á, at foreldur kenna seg tryggari at lata  børnini ferðast yvir um vegin.